Dolandırıldım, ne yapmalıyım? Dijital dolandırıcılıkta ilk adımlar
Çevrimiçi dolandırıcılığın beş yaygın türünde ilk saatlerde ne yapacağınızı ve bir daha yaşamamak için nasıl korunacağınızı anlatıyoruz.
Bu yazıda
Önce zararı durdurun
Dolandırıldığınızı anladığınız ilk dakikalarda yapacaklarınız kaybın büyüklüğünü belirler. Sıra önemlidir: önce para ve hesaplar, sonra deliller, sonra resmi başvuru.
Havale, EFT ya da FAST ile yapılan işlemlerde de aynı hızla davranın. Bankanın neler yapabileceği işlemin durumuna ve karşı tarafa göre değişir; bu yüzden garanti verilemez, ama ilk saatlerde yapılan bildirim en çok fırsatı bırakır.
Delilleri saklayın
Dolandırıcılar mesajları, ilanları ve hesapları kısa sürede silebilir. İlk gün delil toplayın ve hiçbirini silmeyin.
Dolandırıcının sitesini ya da bağlantısını tekrar açmanız gerekmez; adresi yazıya geçirmek yeterlidir. Bağlantıyı açmadan incelemek isterseniz aşağıdaki kutuyu kullanabilirsiniz. Oltanom'un analiz sonucu resmi bir delil değildir, yalnızca kendi bilginiz içindir; ama adresi ve tarihi not etmenize yardımcı olur.
Dolandırıcılık türüne göre ne yapmalı, nasıl korunmalı?
Kredi kartı hırsızlığı ve izinsiz işlem
Kart bilgileriniz sahte bir sitede girildiğinde, bir veri sızıntısında ya da kopyalama yoluyla ele geçirilebilir. Belirti: hesap ekstrenizde siz yapmadığınız bir işlem görünmesi. Adalet Bakanlığı sayfası, güvenilirliği olmayan bir siteye verilen bilgilerle hesaptan ya da karttan bilginiz dışında para çekilmesini internet dolandırıcılığı örnekleri arasında sayar.
Hemen yapın:
- Bankanızı arayıp kartı iptal ettirin ve izinsiz işlemleri bildirin.
- Bildirimi yazılı ya da uzaktan iletişim aracıyla yapın ve kaydını saklayın.
- Olayı polis ya da jandarmaya da bildirin; Adalet Bakanlığı kart çalınmalarında bunu faydalı bulur.
Ödeme araçlarına ilişkin yönetmelik, müşterinin kaybolan, çalınan ya da iradesi dışında gerçekleşen bir işlemi öğrendiğinde bunu derhal bildirmesini ister. Bildirimden sonra gerçekleşen yetkilendirilmemiş işlemlerden sorumlu tutulmazsınız; düzeltme talebi ise her hâlde işlemden itibaren on üç ay içinde yapılmalıdır. İşlemi sizin onaylamadığınızı söylediğinizde onaylandığını ispat yükümlülüğü ödeme hizmeti sağlayıcısındadır.
Nasıl korunursunuz?
- Kart bilgilerinizi bilmediğiniz sitelere girmeyin; ödeme sayfasının adresini kontrol edin.
- Banka bildirimlerini (SMS ya da uygulama) açık tutun ve her işlemden haberdar olun.
- Yönetmelik, ödeme aracı için bir harcama limiti belirlenebilmesine izin verir; internet alışverişi için düşük limitli ayrı bir kart kullanmayı düşünün.
- Doğrulama kodunu ve kart arkasındaki güvenlik kodunu hiç kimseyle paylaşmayın.
Telefon dolandırıcılığı
Telefon dolandırıcılığı, dolandırıcıların en sık kullandığı yöntemlerden biridir. Adalet Bakanlığı sayfasına göre kendisini polis, savcı ya da asker olarak tanıtan dolandırıcılar "suça karıştınız" gibi ithamlarla para ister. Kendisini banka çalışanı ya da sigorta temsilcisi olarak tanıtanlar ise kampanya vaadiyle kart numaranızı elde etmeye çalışır. Dolandırıcıların kullandığı numaralar geri arandığında çoğunlukla ulaşılamaz; bu numaralar alan koduyla, ülke koduyla ya da 0850 ile başlayabilir.
Hemen yapın:
- Görüşmeyi sonlandırın. Arayanın verdiği numarayı değil, kurumun kendi kayıtlı numarasını arayın.
- Para gönderdiyseniz ya da kod paylaştıysanız bankanızı hemen arayın.
- Aranan numarayı, saati ve konuşulanları not edin.
Nasıl korunursunuz?
- Telefonda kimseye şifre, doğrulama kodu ya da kart bilgisi vermeyin.
- Sizi aceleye getirene güvenmeyin; araştırmak için zaman tanıyın. Adalet Bakanlığı rastgele arayıp satış yapmaya çalışanlara sizi ikna edebilecekleri kadar geniş zaman tanımamanızı önerir.
- Yaşlı yakınlarınızı bu yöntemler hakkında bilgilendirin.
SMS dolandırıcılığı
SMS ile oltalama, kısa sürede çok kişiye ulaşabildiği için sık başvurulan bir yöntemdir. Adalet Bakanlığı sayfası örnekler arasında icra borcu varmış gibi görünen ve bir hesap numarasına ödeme isteyen mesajları, ayrıca sizi hiç aramamış bir kişinin numarasını "sizi aradı" diye bildiren mesajları sayar. Kargo, banka ve kamu kurumu adıyla gelen sahte bağlantılar da aynı gruptadır.
Hemen yapın:
- Bağlantıya basmadıysanız mesajı silin, numarayı engelleyin ve Oltanom ihbar sayfasından bildirin.
- Bağlantıya girip bilgi verdiyseniz hemen bankanızı arayın; ayrıntılar için sahte kargo SMS'i rehberindeki ilk 15 dakika listesine bakın.
Nasıl korunursunuz?
- Mesajdaki bağlantıya basmayın; kurumun uygulamasını açın ya da adresini kendiniz yazın.
- Bir bağlantıdan şüphelenirseniz 5 adımda kontrol rehberini uygulayın ya da yukarıdaki kutuyla açmadan inceleyin.
- Borç ya da ödeme isteyen mesajlarda tutarı ve hesabı doğrulamadan ödeme yapmayın.
E-ticaret ve ilan dolandırıcılığı
Adalet Bakanlığı sayfasına göre internet alışverişinde satın alınan ürünle teslim edilen ürünün farklı olması, piyasa fiyatının çok altında satılan ürünlerin yerine başka bir ürün gönderilmesi ya da güvenilirliği olmayan bir siteye bilgi verilmesi sık görülen durumlardır. Sosyal medyada sahte hesaplarla yürütülen dolandırıcılık da bunlara eklenir.
Hemen yapın:
- Sipariş sayfasını, satıcı bilgilerini, ilanı ve yazışmaları ekran görüntüsüyle kaydedin.
- Kartla ödediyseniz bankanıza işlemi bildirin.
- Oltanom ihbar sayfasından siteyi ya da ilanı bildirin ve ödemeyi aldıran platformun destek kanalına da haber verin.
Nasıl korunursunuz?
- Güvenliğinden emin olmadığınız sitelerde ödeme şeklini "kapıda ödeme" seçin ve ürünü gördükten sonra ödeyin; Adalet Bakanlığı da bunu önerir.
- Fiyat gerçekçi mi, site yeni mi, açık adres ve iletişim bilgisi var mı diye bakın.
- Ödeme için havale ya da yabancı bir hesaba gönderme isteyen satıcıdan uzak durun.
Veri hırsızlığı ve hesabın ele geçirilmesi
Bir firmadan sızan kişisel veriler, sahte sayfaya girilen parolalar ya da ele geçirilen e-posta ve sosyal medya hesapları bu başlığa girer. Adalet Bakanlığı sayfası, hesabı ele geçirilen kişinin yakınlarından para istenmesini ayrıca örnek verir.
Hemen yapın:
- Parolalarınızı değiştirin, açık oturumları kapatın, çok adımlı doğrulamayı açın ve kurtarma e-postası ile telefon numaranızı kontrol edin.
- Hesabınızdan mesaj gidebilecek yakınlarınızı uyarın. Para isteyen bir mesaj aldığınızda, mesajı gönderdiğini düşündüğünüz kişiyi doğrudan arayarak doğrulayın.
- Telefonunuz çalındıysa mobil operatörünüzü arayıp hattı kapattırın.
Kişisel verileriniz bir kurumdan ya da firmadan sızdıysa, Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) kademeli bir yol öngörür: önce ilgili veri sorumlusuna başvurmanız zorunludur. Başvurunuz reddedilir, yanıt yetersiz bulunur ya da 30 gün içinde yanıt alamazsanız KVKK'ya şikâyet edebilirsiniz; şikâyet süresi yanıtı öğrendiğiniz tarihten itibaren 30 gün, her hâlde başvuru tarihinden itibaren 60 gündür. KVKK internet sitesi başvuru hakkı, şikâyet hakkı ve veri ihlali duyuruları hakkında bilgi verir.
Nasıl korunursunuz?
- Her hesap için farklı ve uzun bir parola kullanın; bir parola yöneticisi işinizi kolaylaştırır.
- Çok adımlı doğrulamayı özellikle e-posta ve bankacılık hesaplarında açın.
- Kullanmadığınız hesapları kapatın; sizden gereğinden fazla bilgi isteyen sitelere kayıt olmayın.
Resmi makamlara başvurun, gerekirse bir avukata danışın
Dolandırıldığınızı düşünüyorsanız gecikmeden başvurun. Süreler ve haklar olayınıza göre değiştiği için ayrıntıları resmi makamlardan ve bir avukattan öğrenmek en doğrusudur.
- Şikâyet nereye yapılır? Adalet Bakanlığı Mağdur Bilgilendirme sayfasına göre başvuru yerleri kolluk makamları (polis, jandarma) ve Cumhuriyet başsavcılıklarıdır. Başvuru dilekçeyle yapılabilir; okuma yazma bilmeyenler için tutanağa geçirilerek sözlü de yapılabilir.
- Yanınıza alın: Kimliğinizi, topladığınız delilleri ve tarihleriyle birlikte kısa bir olay özetini. Somut ve ayrıntılı anlatın.
- Acil durumda: Suç hâlâ sürüyorsa 112'yi arayın. Adalet Bakanlığı sayfası ayrıca 155 Polis İmdat ve 156 Jandarma numaralarını listeler.
- Siber suçlar: Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Siber Polis sayfası siber suçlarla mücadele ve dolandırıcılık türleri hakkında bilgi verir; sitede bir İhbar bağlantısı da bulunur.
- Banka kaynaklı sorunlar: BDDK E-Şikayet sistemi, bankalar ve diğer finansal kuruluşlar hakkındaki şikâyetler içindir.
- Hukuki süreç ve haklarınız: Soruşturma, tazminat ve süreler gibi konular için bir avukata ya da ilinizdeki baroya danışın. Maddi imkânınız yoksa Adalet Bakanlığı Adli Yardım sayfasında anlatılan adli yardım hizmetinden baro ya da mahkemeler aracılığıyla yararlanabilirsiniz. Mağdur olarak haklarınızı Adalet Bakanlığı Mağdur Bilgilendirme sayfasından da okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Parayı geri alabilir miyim?
Garanti verilemez. Sonuç; bankaya zamanında bildirim yapıp yapmadığınıza, işlemin yetkilendirilmiş sayılıp sayılmadığına ve failin yakalanıp yakalanmadığına bağlıdır. İlk adım her zaman bankanıza hızlı bildirimdir.
Avukat tutmak zorunda mıyım?
Şikâyet için avukat zorunlu değildir; Adalet Bakanlığı sayfasına göre başvuru dilekçeyle yapılabilir. Yine de hukuki süreç olayınıza göre değiştiği için bir avukata ya da baroya danışmanız önerilir.
Ne kadar sürede başvurmalıyım?
Gecikmeden. Deliller kaybolur, hesaplar kapanır ve bankaya bildirim süreleri vardır. Olayınıza uygulanacak süreleri resmi makamlardan ve bir avukattan öğrenin.
Kaynaklar
Kaynaklara 4 Ekim 2026'da erişilmiştir.
- Adalet Bakanlığı Mağdur Bilgilendirme: Mağdur hakları, Dolandırıcılıktan Korunma, Şikâyet Süreci ve İhbar Hatları.
- Adalet Bakanlığı Adli Yardım: Adli yardım hizmeti ve başvuru yerleri.
- T.C. Siber Güvenlik Başkanlığı Siber Olay Bildirimi: Oltalama, zararlı yazılım ve veri sızıntısı bildirimi.
- Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Polis: Siber suçlarla mücadele ve dolandırıcılık türleri hakkında bilgi.
- BDDK E-Şikayet: Bankalar ve diğer finansal kuruluşlar hakkındaki şikâyetler.
- KVKK Başvuru Hakkı ve KVKK Şikayet Hakkı: Kişisel veri ihlallerinde başvuru ve şikâyet yolu.
- Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik, Resmî Gazete 1 Aralık 2021, sayı 31676: m. 53 ve 54 (bildirim, sorumluluk ve süre kuralları). Güncel metni mevzuat.gov.tr'den kontrol edin.
- Türk Ceza Kanunu (5237), mevzuat.gov.tr: m. 158 (dolandırıcılık hükmüne Temmuz 2026'da eklenen fıkra için).